#47 Rzecz o ptakach - Noah Strycker

Czy równania potrafią naprawdę wyjaśnić, jak szpaki latają w skoordynowany sposób? Czy fizyka leży u podstaw nawet najbardziej spontanicznych, urzekających przejawów życia na Ziemi? Odpowiedź zależy w pewnym sensie od tego, czy wierzy się w to, że matematyka została odkryta, czy wynaleziona; czy jest to wszechobecna siła, kierująca każdym działanie we wszechświecie, lub czy logika została narzucona przez ludzki mózg.

Ptaki, to zwierzęta, które towarzyszą człowiekowi w różnych sytuacjach. Postrzegamy je zależnie od społecznych uwarunkowań - światopoglądu, który narzuca nam środowisko (tak, m.in. przysłowiowe sroka złodziejka), ograniczeń poznawczych i umiejętności dostrzegania szczegółów. Strycker to człowiek, który poprzez wnikliwą obserwację i fascynację ptakami, potrafi dostrzec to, co dla innych niedostrzegalne. Pisząc Rzecz o ptakach, połączył swoje dotychczasowe wyniki obserwacji z najnowszymi odkryciami ornitologów, ale też z wydarzeniami z przeszłości, co złożyło się na książkę, która stanowi niesamowitą analizę życia kilkunastu gatunków ptaków.

I, co więcej, potwierdza tezę, że te stworzenia są w stanie powiedzieć nam nieco więcej o nas samych - o nas ludziach jak gatunku. Może się wydawać, że stwierdzenie o wykazywaniu typowo ludzkich cech przez ptaki i zachowań zbliżonych do ludzkich, jest zbyt daleko idące, jednak nie możemy niektórym gatunkom ptaków odmówić jednego - kury, sroki, gołębie, czy papugi, wykazują tak niesamowite zdolności w świecie zwierząt, że rzuca to na nie zupełnie inną perspektywę obserwacji. 

#46 Nasz chłopak - Daniel Magariel

Masz mnie posłuchać. Słuchasz? Kiedy się urodziłeś, to znaczy zaraz po porodzie, matka nie chciała cię przytulać, żadnego z was. Oddała mi was od razu, gdy dostała niemowlęta od lekarza. Nigdy nie widziałem czegoś takiego. [...] Dręczyło mnie to przez lata. Pamiętasz, jak to wyglądało, gdy byłeś mały? Przed wojną? - Wojną nazywał rozwód.

Ojciec i dwójka dorastających synów rozpoczynających nowe życie - z dala od przeszłości, która nie była łatwa. Po wygranej batalii, która pozbawiła matkę praw rodzicielskich, mają nadzieje na lepsze jutro, a przede wszystkim na uwolnienie się od tej, która rodzinie szkodziła.

Bez zbędnych wprowadzeń - budowania kontekstu i szkicowania charakterów głównych postaci, autor wrzuca nas w karuzelę wydarzeń następujących tak szybko po sobie, że ciężko złapać oddech. Jednak pozwala narratorowi na krótkie retrospekcje, z których wynika tylko jedno - nic nie jest tu wcale takie pewne, jakby mogło się wydawać.

Przyciągnął mnie do siebie, objął, poklepał po plecach do rytmu pracujących wycieraczek. Niezręczny to był uścisk. Tak przytulasz obcego człowieka, którego chcesz pocieszyć.

#45 Ucho igielne - Wiesław Myśliwski

Gdyby się musiało pamiętać wszystko, cokolwiek się przeżyło, pamięć by rozsadziła człowieka. A gdy jeszcze dodać, że pamięć nieustannie pracuje nad tym, co wczoraj, przedwczoraj i dawniej, aż po dzieciństwo, to gdybyśmy nie umieli zapominać, całe nasze życie płynęłoby w nas jak jakaś niewyobrażalna rzeka, która nie ma brzegów i płynie we wszystkich kierunkach.

Ucho igielne to niemożliwe do wykonania. To spotkanie siebie samego młodego, gdy jest już się starcem. I spotkanie siebie starego, będąc jeszcze młodym. Myśliwski kolejny raz pochyla się nad ludzkimi kolejami losu - porusza tematykę pamięci. Porusza się między przeszłością i przyszłością. Pokazuje nam kawałek Polski, momentami zbyt odległy byśmy mogli go znać, a czasem tak bliski, że aż nieznośny. Snuje opowieść o niewykorzystanych, czasem zmarnowanych, szansach, przemijaniu i zmianach, które następują zbyt szybko i którym ciężko dotrzymać kroku.

Co z tego, że świat jest niepewny? Zawsze był niepewny, a ludzie się rodzili. Jakby na przekór wojnom, rewolucjom czy wzajemnym wyrzynaniom się. Będziemy mieli jeszcze niejedną wojnę, rewolucję i nie przestaną się wyrzynać, a będą się rodzili.

#44 Saudyjka za kierownicą - Manal Asz-Szarif • PRZEDPREMIEROWO •

• Premiera 30 stycznia 2019 roku •

Brat nie musiał pytać o powody. Dzień wcześniej zostałam zatrzymana przez drogówkę za "zbrodnię", jaką było kierowanie jego samochodem; konkretnie zarzucono mi "kierowanie samochodem w sytuacji bycia kobietą".

Manal Asz-Szarif to kobieta, która wychowywała się w tradycyjnej saudyjskiej rodzinie. I choć pierwsze strony jej autobiografii pokazują nam ją jako kobietę wyłamującą się ze schematów, które narzuca jej religia i obyczajowość Arabii Saudyjskiej, to nie zawsze tak było. W wieku 32 lat postanowiła w swojej ojczyźnie wsiąść do auta nie jako pasażerka, a jako kierowca.

Rodzina Manal była typową arabską rodziną, której życie było podporządkowane tradycji islamskiej - żaden z jej członków nie wychylał się ani przeciwko niej, ani też w stronę radykalną. Zmieniła to Manal. Pod wpływem szkolnych nauk wtłaczanych do jej głowy, przeszła przez różne fazy swojej religijności, w tym także przez bycie fundamentalistką, która potrafiła niemal terroryzować swoich najbliższych, odbierając im zdobycze zachodnich cywilizacji - brata pozbawiła m.in. kaset z muzyką pop, a matkę gazet ze zdjęciami europejskiej mody. Indoktrynacja odbiła się także bardzo mocno na jej samej - w pewnym momencie zgubiła samą siebie, pozbawiając się wszystkiego, co mogłoby prowadzić ją do grzechu, czyli praktycznie wszystkiego. Została z wielką niewiadomą - nie wiedząc kim tak naprawdę jest i czy będzie potrafiła zrobić coś pożytecznego ze swoim dalszym życiem.

#43 Ten jeden dzień - Kaira Rouda • PRZEDPREMIEROWO •

• Premiera 30 stycznia 2019 roku •

Z prawej strony mija nas czarny sportowy samochód; pędzi tak szybko, że właściwie dostrzegam tylko mignięcie metalu. Nawet go nie zauważyłem we wstecznym lusterku. Śmieszne, jak czasem coś atakuje człowieka niespodziewanie, zupełnie znikąd.

Amerykański sen w wykonaniu Paula Stroma, to idealne małżeństwo z piękną żoną, dwójka synów w jednej z najlepszych szkół, największy dom w prestiżowej okolicy i dyrektorskie stanowisko w renomowanej firmie marketingowej. A on sam jest niczym wyjęty z kolorowego pisma - przystojny, zawsze nienagannie ubrany, a do tego inteligentny i wpływowy. Tylko co, jeśli miałoby się okazać, że jego całe życie jest zbudowane na manipulacjach i kłamstwach?

#42 Grzechy ojców - Ruth Rendell

Pani Primero została znaleziona o siódmej. Była w salonie, leżała na podłodze przy kominku, w wielkiej kałuży krwi. Krew była na ścianach i na jej fotelu, a wpalenisku spoczywała pokryta krwią siekiera. 

Przeszłość ma to do siebie, że bardzo często nie daje o sobie zapomnieć, a gdy dotyczy bardzo delikatnych wydarzeń, potrafi powrócić w najmniej oczekiwanym momencie.

Gdy w sennym miasteczku zostaje zamordowana starsza, dość majętna kobieta, oskarżenie pada w stronę jej pracownika, Harrego Paintera, któremu zawsze brakowało pieniędzy. Dowody wskazywały na niego, dlatego został osądzony i skazany na powieszenie. Była to pierwsza sprawa prowadzona przez Wexforda, który jest pewien o słuszności wyroku. Jednak po szesnastu latach od tragicznych wydarzeń do miasteczka przybywa wielebny Archery, którym kieruje przekonanie, że sprawa mogła wyglądać zupełnie inaczej, a na stryczku zawisnął niewłaściwy człowiek. Duchowny, chcąc dowieść słuszności swojego przeświadczenia, miesza się w życie lokalnej społeczności i wchodzi nieproszony w relacje rodzinne świadków.

#41 Przesłuchanie - Ryszard Bugajski

Przedmioty szkolne specjalnie mnie nie interesowały, za to nocami pochłaniam stosy zakazanych powieści, paliłam papierosy i chodziłam do kina na wagary. Koniecznie chciałam zostać, jak dorosnę, wielką damą.

Antonina to młoda kobieta, która pracuje w kabarecie. Nie stroni od szybkich i intensywnych doznań, mimo że ma męża. Poznajemy ją w momencie, w którym trafia do aresztu śledczego na Rakowieckiej w Warszawie. Nikt nie podaje jej powodów zatrzymania, nikt nie czyta oskarżenia. Jedyne, co ma robić, to mówić. Mówić o sobie, swoim życiu, o ludziach, których zna.

Jednocześnie oprócz losów Antoniny, poznajemy także krótki wyrywek życia innej kobiety, Małgorzaty. Oba wątki wydają się być na pozór ze sobą nie powiązane, ale jest w nich coś, co zaczyna oba życiorysy splatać ze sobą.